# Bố trí mặt bằng xưởng: dòng vật liệu và khoảng cách an toàn

> Nguyên tắc bố trí theo dòng chảy vật liệu, khoảng cách lối đi và vùng thao tác, và sai lầm đặt máy theo chỗ trống.

URL: https://ndtex.vn/bo-tri-mat-bang-xuong-dong-vat-lieu-va-khoang-cach-an-toan/
Cập nhật: 2026-09-09T11:39:57+07:00

Máy mới về, xưởng tìm chỗ trống để đặt. Sau vài lần như vậy, vật liệu đi zigzag khắp xưởng và không ai nhớ vì sao lại thành ra thế.

## Bắt đầu từ dòng vật liệu

Vẽ đường đi của vật liệu từ lúc nhập tới lúc xuất, trên mặt bằng thật, theo tỉ lệ. Đo tổng quãng đường. Đây là con số duy nhất cần để biết bố trí hiện tại tốt hay không.

Ba kiểu bố trí cơ bản:

- Theo quy trình — gom máy cùng loại vào một khu. Linh hoạt, hợp với nhiều loại sản phẩm và lô nhỏ. Vật liệu đi nhiều.

- Theo sản phẩm — xếp máy theo thứ tự công đoạn. Vật liệu đi ngắn nhất, hợp với sản lượng lớn ít chủng loại. Kém linh hoạt.

- Theo ô — nhóm máy đủ làm trọn một họ sản phẩm. Cân bằng giữa hai kiểu trên.

## Khoảng cách

Khu vựcYêu cầu

Lối đi chínhĐủ cho phương tiện vận chuyển lớn nhất, có tránh nhau

Vùng thao tác quanh máyĐủ cho người đứng làm việc thoải mái

Vùng bảo trìĐủ để mở cửa tủ, rút chi tiết dài ra khỏi máy

Lối thoát hiểmKhông bao giờ bị hàng hoá chắn

Quanh tủ điệnĐủ để thao tác an toàn trước tủ

Vùng bảo trì là vùng hay bị lấn nhất. Máy đặt sát tường trông gọn cho tới ngày cần rút trục ra và phát hiện không đủ chỗ — lúc đó phải tháo cả cụm hoặc di chuyển máy.

Khoảng cách

## Đánh dấu trên sàn

Kẻ vạch phân định lối đi, vùng đặt vật liệu chờ, vùng thành phẩm, vùng hàng lỗi. Vạch sàn là biện pháp rẻ nhất giữ cho bố trí không bị lấn dần.

Vùng hàng lỗi phải tách riêng và nhìn ra ngay. Hàng lỗi để lẫn với hàng chờ là rủi ro trực tiếp cho khách hàng.

## Những gì phải tính trước khi đặt máy

- Đường điện, khí nén, nước tới vị trí đó.

- Khả năng chịu tải của nền, nhất là với máy nặng hoặc có rung.

- Đường vào để đưa máy tới vị trí, và đường ra khi cần thay.

- Thông gió và hút cục bộ nếu công đoạn phát sinh hơi hoặc bụi.

- Ánh sáng đủ cho thao tác.

Điểm thứ ba hay bị bỏ. Đưa máy vào được không có nghĩa là đưa ra được, vì sau khi lắp xong thường có thêm thiết bị khác chắn đường.

Đánh dấu trên sàn

## Thử trước bằng giấy

Trước khi di chuyển máy thật, dán băng dính trên sàn theo kích thước máy và đi thử các thao tác: vận hành, cấp phôi, lấy thành phẩm, mở tủ điện, kéo chi tiết dài ra. Một buổi làm việc này rẻ hơn nhiều so với dời máy lần thứ hai.