# Cảm biến tiệm cận, quang hay siêu âm: chọn theo vật thể

> Nguyên lý và giới hạn của bốn loại cảm biến phát hiện vật, bảng chọn theo vật liệu và môi trường, và cách đấu PNP với NPN vào PLC cho đúng.

URL: https://ndtex.vn/cam-bien-tiem-can-quang-hay-sieu-am-chon-theo-vat-the/
Cập nhật: 2026-09-09T11:39:57+07:00

Cảm biến báo sai trên chuyền thường không phải do hỏng. Nó do chọn sai nguyên lý cho vật thể cần phát hiện, và triệu chứng chỉ xuất hiện khi đổi mẫu hàng.

## Bốn nguyên lý

Tiệm cận cảm ứng — chỉ phát hiện kim loại. Rất bền, chịu bụi dầu tốt, khoảng cách phát hiện ngắn. Lưu ý: khoảng cách với thép và với nhôm khác nhau đáng kể, nên thay vật liệu chi tiết là phải chỉnh lại.

Tiệm cận điện dung — phát hiện gần như mọi vật, kể cả chất lỏng qua thành bình. Đổi lại rất nhạy với độ ẩm và bụi bám, nên hay báo sai trong môi trường bẩn.

Quang — ba kiểu: thu phát riêng, phản xạ gương và phản xạ khuếch tán. Khoảng cách xa nhất, phát hiện được vật nhỏ. Nhược điểm là bụi và dầu bám lên mặt kính.

Siêu âm — không phụ thuộc màu sắc hay độ trong của vật, phát hiện được vật trong suốt mà cảm biến quang bỏ sót. Chậm hơn và bị ảnh hưởng bởi gió, nhiệt độ và bề mặt hấp thụ âm.

## Bảng chọn

Vật thể và môi trườngNên dùng

Chi tiết kim loại, khoảng cách ngắn, môi trường bẩnTiệm cận cảm ứng

Vật thể bất kỳ, khoảng cách xa, môi trường sạchQuang thu phát riêng

Chai lọ trong suốt, màng nhựaSiêu âm

Mức chất lỏng qua thành bình nhựaTiệm cận điện dung

Vật đen, bề mặt hấp thụ ánh sángQuang thu phát riêng hoặc siêu âm

Quang phản xạ khuếch tán là loại rẻ và dễ lắp nhất, nên hay được chọn mặc định — nhưng nó phụ thuộc màu và bề mặt vật, và là loại hay gây lỗi nhất khi đổi mẫu hàng.

Bảng chọn

## PNP hay NPN

Đây là kiểu ngõ ra, quyết định cảm biến đấu được vào ngõ vào PLC hay không.

- PNP — khi tác động, ngõ ra nối lên dương nguồn. Dùng với ngõ vào PLC kiểu nhận dòng.

- NPN — khi tác động, ngõ ra nối xuống âm. Dùng với ngõ vào PLC kiểu cấp dòng.

Đấu nhầm kiểu thì cảm biến vẫn sáng đèn báo nhưng PLC không nhận được tín hiệu. Trước khi mua, xem PLC hiện có hỗ trợ kiểu nào và thống nhất một kiểu cho toàn nhà máy — kho phụ tùng lẫn hai loại là nguồn nhầm lẫn dài hạn.

## Ba lỗi lắp đặt

- Đặt sát mép khoảng cách phát hiện. Luôn để dự phòng, vì bụi bám và rung làm khoảng cách hiệu dụng giảm dần.

- Hai cảm biến siêu âm quá gần nhau gây nhiễu chéo.

- Cáp tín hiệu đi chung máng với cáp động cơ — nguyên nhân của những tín hiệu nhảy khi biến tần chạy.