# Gioăng, phớt và vòng đệm: chọn vật liệu theo môi chất

> Bảng chọn NBR, FKM, EPDM, PTFE và silicone theo môi chất và nhiệt độ, cùng cách đọc ký hiệu kích thước O-ring.

URL: https://ndtex.vn/gioang-phot-va-vong-dem-chon-vat-lieu-theo-moi-chat/
Cập nhật: 2026-09-09T11:39:58+07:00

Thay phớt đúng kích thước mà vẫn rò rỉ sau vài tuần là tình huống quen thuộc. Kích thước chỉ là một nửa; nửa còn lại là vật liệu, và nó không nhìn ra được bằng mắt.

## Năm vật liệu chiếm phần lớn

NBR — cao su nitrile, loại phổ thông nhất. Chịu dầu khoáng tốt, giá thấp, dải nhiệt vừa phải. Không chịu được nhiều dung môi và không hợp với môi trường ozon hoặc ngoài trời lâu.

FKM — cao su fluor. Chịu nhiệt và chịu hoá chất tốt hơn NBR nhiều, giá cao hơn đáng kể. Lựa chọn khi NBR không đủ.

EPDM — chịu nước nóng, hơi và nhiều hoá chất phân cực. Đặc biệt: không dùng với dầu khoáng, nó trương nở rất mạnh.

PTFE — gần như trơ với mọi hoá chất, dải nhiệt rộng nhất. Nhưng cứng, không đàn hồi như cao su nên cần thiết kế rãnh phù hợp.

Silicone — dải nhiệt rộng, mềm, dùng nhiều trong ngành thực phẩm. Cơ tính kém, không chịu mài mòn.

## Bảng chọn

Môi chấtNên dùngTránh

Dầu thuỷ lực, dầu khoángNBR, FKMEPDM

Nước nóng, hơiEPDMNBR

Axit, kiềm mạnhFKM hoặc PTFE tuỳ chấtNBR

Nhiệt độ caoFKM, PTFE, siliconeNBR

Tiếp xúc thực phẩmLoại có chứng nhận, thường silicone hoặc EPDMLoại không chứng nhận

Cặp sai lầm hay gặp nhất là dùng EPDM cho hệ dầu. Nó trương nở, mất hình dạng và rò rỉ nhanh — mà nhìn bề ngoài EPDM và NBR rất giống nhau.

Bảng chọn

## Đọc kích thước O-ring

O-ring xác định bằng hai số: đường kính trong và đường kính tiết diện dây. Cùng đường kính trong nhưng khác tiết diện là hai chi tiết khác nhau và không thay cho nhau được.

Đo bằng thước cặp trên vòng chưa lắp và chưa bị ép; vòng đã dùng lâu bị biến dạng và cho số đo sai. Nếu chỉ còn vòng cũ, đo rồi đối chiếu với bảng kích thước tiêu chuẩn để quy về cỡ gần nhất.

## Bảo quản

- Tránh ánh nắng và ozon — hai thứ làm cao su lão hoá nhanh nhất; tủ có động cơ điện phát ozon.

- Không treo O-ring lên đinh, vì nó bị kéo giãn cục bộ.

- Ghi ngày nhập; cao su có tuổi thọ lưu kho kể cả khi chưa dùng.

- Để nguyên bao gói tới lúc dùng.

Một hộp phớt mua từ nhiều năm trước, để trong tủ có đèn và động cơ, có thể đã cứng và nứt trước khi được lắp.

Đọc kích thước O-ring