# Kiểm tra mối hàn không phá huỷ: chụp phim, siêu âm hay thẩm thấu

> Bốn phương pháp NDT phổ biến, mỗi phương pháp phát hiện loại khuyết tật nào, và khi nào hợp đồng bắt buộc phải có NDT.

URL: https://ndtex.vn/kiem-tra-moi-han-khong-pha-huy-chup-phim-sieu-am-hay-tham-thau/
Cập nhật: 2026-09-09T11:39:58+07:00

Mối hàn nhìn đẹp không chứng minh được gì về phần bên trong. Khuyết tật nguy hiểm nhất — không ngấu chân — nằm ở đáy mối hàn và không để lại dấu hiệu nào trên bề mặt.

## Bốn phương pháp

Quan sát bằng mắt — rẻ nhất, phát hiện được khuyết tật bề mặt: cháy cạnh, rỗ hở, lệch mép, hình dạng mối hàn không đạt. Luôn làm trước, vì nó loại được các trường hợp rõ ràng mà không tốn gì.

Thẩm thấu — phun chất lỏng thấm vào vết nứt hở, lau sạch bề mặt rồi phun chất hiện. Phát hiện nứt và rỗ hở ra bề mặt, kể cả rất nhỏ. Không thấy được gì bên trong.

Siêu âm — phát sóng vào vật liệu, đọc sóng phản xạ. Phát hiện khuyết tật bên trong, đặc biệt tốt với khuyết tật dạng phẳng như không ngấu và nứt. Cần kỹ thuật viên có chứng chỉ và kinh nghiệm đọc.

Chụp phim — cho hình ảnh trực quan của khuyết tật bên trong, lưu được làm bằng chứng. Nhạy với khuyết tật dạng khối như rỗ và ngậm xỉ. Đòi hỏi biện pháp an toàn bức xạ và thường phải làm ngoài giờ.

## Bảng chọn

Cần phát hiệnPhương pháp

Khuyết tật bề mặtQuan sát, thẩm thấu

Không ngấu, nứt bên trongSiêu âm

Rỗ, ngậm xỉ bên trongChụp phim

Cần hồ sơ hình ảnh lưu lâu dàiChụp phim

Kiểm nhanh tại hiện trườngSiêu âm

Siêu âm và chụp phim bổ sung cho nhau chứ không thay thế: mỗi phương pháp mạnh ở một dạng khuyết tật khác nhau.

Bảng chọn

## Khi nào bắt buộc

- Kết cấu chịu lực chính mà hỏng gây sập.

- Thiết bị áp lực và đường ống thuộc diện kiểm định.

- Khi hợp đồng hoặc tiêu chuẩn áp dụng cho công trình yêu cầu.

- Mối hàn không tiếp cận được để kiểm tra sau khi lắp đặt xong.

Mục cuối hay bị bỏ qua và là mục tốn kém nhất khi bỏ sót: một mối hàn nằm khuất sau kết cấu khác chỉ kiểm được đúng một lần, trước khi lắp phần che nó.

## Viết yêu cầu vào hợp đồng

Ghi rõ bốn điều, nếu không thì mỗi bên hiểu một kiểu:

Khi nào bắt buộc

- Phương pháp áp dụng cho loại mối hàn nào.

- Tỉ lệ kiểm — toàn bộ hay lấy mẫu bao nhiêu phần trăm.

- Tiêu chí chấp nhận theo tiêu chuẩn nào.

- Ai trả chi phí kiểm lại khi phát hiện không đạt.

Mục cuối quyết định thái độ của nhà thầu với chất lượng mối hàn ngay từ đầu.