# Thiết bị đo cầm tay: thước cặp, panme, đồng hồ so

> Độ phân giải và sai số của từng loại, kỹ thuật đo đúng, và chu kỳ hiệu chuẩn hợp lý cho dụng cụ dùng hằng ngày.

URL: https://ndtex.vn/thiet-bi-do-cam-tay-thuoc-cap-panme-dong-ho-so/
Cập nhật: 2026-09-09T11:39:58+07:00

Hai người đo cùng một chi tiết bằng cùng một cái panme và ra hai số khác nhau. Không ai sai — chỉ là lực đo khác nhau, và panme không có cơ cấu khống chế lực thì chênh lệch đó là bình thường.

## Ba dụng cụ và chỗ đứng

Thước cặp — đo nhanh, đo được cả trong, ngoài và chiều sâu. Độ chính xác thấp nhất trong ba loại. Dùng để kiểm tra sơ bộ và đo các kích thước dung sai rộng.

Panme — chính xác hơn thước cặp một bậc, nhưng mỗi cái chỉ đo được một dải hẹp nên cần cả bộ. Dùng cho kích thước có dung sai chặt.

Đồng hồ so — không đo kích thước tuyệt đối mà đo chênh lệch so với một chuẩn. Dùng để kiểm độ đảo, độ phẳng, độ song song, và để so hàng loạt chi tiết với một mẫu chuẩn.

## Kỹ thuật đo

Yếu tốẢnh hưởng

Lực đoÉp quá tay làm số nhỏ hơn thực; dùng cơ cấu cóc nếu panme có

Nhiệt độ chi tiếtChi tiết vừa gia công còn nóng sẽ co lại khi nguội

Vị trí đoĐo nhiều vị trí; một điểm không phát hiện được côn hay ô van

Bề mặt sạchPhoi hoặc dầu giữa mỏ đo và chi tiết làm sai kết quả

Đặt vuông gócĐo lệch cho giá trị lớn hơn thực

Nhiệt độ là yếu tố hay bị bỏ nhất trong xưởng cơ khí. Chi tiết vừa ra khỏi máy còn nóng, đo ngay sẽ cho kích thước lớn hơn kích thước lúc nguội — và với dung sai chặt, chênh lệch đó đủ để kết luận sai.

Kỹ thuật đo

## Kiểm điểm không

Trước mỗi ca hoặc mỗi loạt đo, kiểm điểm không: đóng hai mỏ thước cặp lại phải đọc số không; panme dùng căn mẫu tương ứng; đồng hồ so đặt trên bàn chuẩn.

Việc này mất chưa tới một phút và bắt được phần lớn trường hợp dụng cụ bị va đập hoặc lệch từ ca trước.

## Bảo quản

- Không để chung với dụng cụ khác trong hộp đồ nghề; mỗi cái một hộp riêng.

- Lau sạch và bôi lớp dầu chống gỉ mỏng sau khi dùng.

- Không đo chi tiết đang quay hoặc còn phoi bám.

- Thả lỏng mỏ đo khi cất, không siết chặt.

- Rơi xuống sàn là lý do đủ để đưa đi kiểm lại trước khi dùng tiếp.

## Chu kỳ hiệu chuẩn

Dụng cụ dùng hằng ngày trong xưởng thường một năm một lần. Rút ngắn với dụng cụ dùng để nghiệm thu sản phẩm hoặc dụng cụ nhiều lần lệch khi hiệu chuẩn; nới ra với dụng cụ ít dùng và luôn ổn định qua nhiều kỳ.

Kiểm điểm không

Dán nhãn ghi ngày hiệu chuẩn gần nhất và hạn tiếp theo ngay trên dụng cụ. Không có nhãn thì không ai biết cái mình đang cầm còn hiệu lực hay không.