# Tiếng ồn và rung trong nhà máy: đo, đánh giá và giảm thiểu

> Giới hạn tiếp xúc theo thời gian làm việc, cách và vị trí đo, và thứ tự ưu tiên biện pháp giảm thiểu.

URL: https://ndtex.vn/tieng-on-va-rung-trong-nha-may-do-danh-gia-va-giam-thieu/
Cập nhật: 2026-09-09T11:39:58+07:00

Xưởng ồn tới mức phải hét mới nghe nhau, và giải pháp duy nhất là phát nút tai. Đó là biện pháp cuối cùng trong danh sách, được dùng như biện pháp đầu tiên.

## Mức tiếp xúc phụ thuộc cả thời gian

Tác hại của tiếng ồn phụ thuộc mức ồn và thời gian tiếp xúc. Mức càng cao thì thời gian cho phép càng ngắn, và quan hệ này không tuyến tính — tăng vài đơn vị đo có thể cắt thời gian cho phép đi một nửa.

Hệ quả thực tế: một công việc ồn trong hai giờ có thể chấp nhận được, còn cũng mức đó suốt tám giờ thì không. Luân phiên công việc là một biện pháp thật, không phải cách né tránh.

## Đo ở đâu

Loại đoVị tríDùng để

Đo môi trườngLưới điểm trên mặt bằng xưởngLập bản đồ ồn, tìm nguồn

Đo tại vị trí làm việcNgang tầm tai người vận hànhĐánh giá tiếp xúc

Đo cá nhânThiết bị đeo trên người cả caMức tiếp xúc thật của một người

Đo cá nhân cho kết quả đúng nhất với người di chuyển nhiều trong ca, vì mức ồn thay đổi theo vị trí và theo công việc họ làm.

Đo ở đâu

## Thứ tự ưu tiên biện pháp

Xử lý tại nguồn — hiệu quả nhất và bền nhất:

- Bảo trì đúng: ổ mòn, khớp lệch tâm và cánh mất cân bằng đều làm tăng ồn.

- Thay bộ phận gây ồn: van xả khí nén là nguồn ồn phổ biến và có loại tiêu âm rẻ tiền.

- Giảm tốc độ hoặc dùng biến tần khi công nghệ cho phép.

- Cách rung khỏi nền và khỏi kết cấu — rung truyền qua kết cấu biến cả sàn thành màng phát âm.

Xử lý trên đường truyền — khi không xử lý được tại nguồn:

- Vỏ bọc cách âm cho máy ồn nhất.

- Vách ngăn giữa khu ồn và khu còn lại.

- Vật liệu hút âm trên trần và tường để giảm phản xạ.

- Tách khu ồn ra xa khu có nhiều người.

Bảo hộ cá nhân — cuối cùng, và chỉ khi hai nhóm trên đã làm hết. Nút tai và chụp tai chỉ có tác dụng khi đeo đúng và đeo suốt; tháo ra vài phút trong ca làm giảm hiệu quả bảo vệ rất nhiều.

## Rung toàn thân và rung cục bộ

Rung truyền qua tay khi dùng dụng cụ cầm tay, và rung truyền qua toàn thân khi ngồi trên xe nâng hoặc máy rung. Cả hai đều có giới hạn tiếp xúc theo thời gian.

Thứ tự ưu tiên biện pháp

Biện pháp: chọn dụng cụ có tay cầm giảm chấn, bảo trì để dụng cụ không rung hơn mức cần, luân phiên công việc, và với xe thì ghế giảm chấn cùng bảo dưỡng hệ treo.

## Đưa vào chương trình

Đo định kỳ, lập bản đồ ồn và cập nhật khi có thay đổi thiết bị hoặc bố trí. Khám sức khoẻ định kỳ có kiểm thính lực cho người làm ở khu ồn — phát hiện sớm suy giảm thính lực là mục đích của toàn bộ chương trình, vì tổn thương này không hồi phục.