Cân sàn cho kết quả lệch vài phần trăm giữa các vị trí đặt hàng. Loadcell không hỏng, hiệu chuẩn còn hạn — vấn đề nằm ở kết cấu đỡ, và không phép hiệu chuẩn nào sửa được điều đó.
Chọn loadcell
Ba thông số quyết định:
- Tải định mức của mỗi loadcell — tính từ tải lớn nhất chia cho số điểm đỡ, cộng thêm trọng lượng bản thân bàn cân và một biên dự phòng cho tải lệch.
- Cấp chính xác — theo mục đích sử dụng; cân dùng trong mua bán đòi hỏi cấp cao hơn cân theo dõi nội bộ.
- Kiểu loadcell — nén, kéo, kiểu chữ S hay kiểu trụ, chọn theo kết cấu.
Không chọn loadcell sát tải lớn nhất. Tải lệch về một góc làm một loadcell chịu nhiều hơn phần chia đều, và quá tải cục bộ làm loadcell biến dạng vĩnh viễn — sau đó nó vẫn cho số nhưng số đó sai mãi mãi.
Sai số do lắp đặt
| Nguyên nhân | Biểu hiện |
|---|---|
| Bàn cân không cân bằng | Kết quả đổi theo vị trí đặt hàng |
| Vướng cơ khí ở mép bàn | Số đọc thấp hơn thực tế, không lặp lại |
| Ống mềm hoặc dây kéo vào bàn | Sai số cố định, khó phát hiện |
| Nền lún hoặc rung | Số dao động, khó ổn định |
| Cáp tín hiệu chạy cạnh cáp động lực | Số nhảy khi thiết bị khác chạy |
Hàng thứ ba là nguyên nhân âm thầm nhất. Một ống mềm cấp khí nối vào bàn cân tạo lực kéo không đổi, và toàn bộ phép cân lệch đúng bằng lực đó — hiệu chuẩn ở trạng thái tĩnh không phát hiện ra nếu lực vẫn còn khi hiệu chuẩn.
Kiểm tra sau lắp đặt
- Thử tải lệch góc: đặt cùng một quả cân ở tâm rồi lần lượt ở bốn góc, kết quả phải xấp xỉ nhau.
- Thử lặp lại: đặt và nhấc cùng một tải nhiều lần, xem có về cùng số không.
- Thử về không: sau khi nhấc tải, cân phải trở về 0.
- Kiểm bằng mắt xem có gì chạm vào bàn cân ngoài bốn điểm đỡ không.
Khi nào bắt buộc kiểm định
Cân dùng làm căn cứ mua bán, thanh toán hoặc trong các mục đích thuộc kiểm soát về đo lường là phương tiện đo nhóm 2 và phải kiểm định định kỳ. Cân chỉ dùng theo dõi nội bộ thì không bắt buộc, nhưng vẫn nên hiệu chuẩn nếu số liệu dùng để tính định mức hoặc giá thành.
Ranh giới này hay bị hiểu nhầm. Một cân đặt ở khu nhập hàng để đối chiếu với phiếu giao của nhà cung cấp đang phục vụ mục đích mua bán, dù nó nằm trong nhà máy.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không chọn loadcell sát tải lớn nhất?
Vì tải hiếm khi phân bố đều. Khi hàng đặt lệch về một góc, loadcell ở góc đó chịu nhiều hơn phần chia đều, và quá tải cục bộ làm nó biến dạng vĩnh viễn. Sau đó cân vẫn cho ra số nhưng số đó sai và không hiệu chuẩn về được. Luôn cộng biên dự phòng cho tải lệch khi tính tải định mức mỗi loadcell.
Cân cho kết quả khác nhau theo vị trí đặt hàng là lỗi gì?
Gần như luôn là lỗi kết cấu chứ không phải loadcell. Nguyên nhân phổ biến là bàn cân không cân bằng, có vật vướng ở mép bàn, hoặc một trong các điểm đỡ không tiếp xúc đúng. Thử tải lệch góc — đặt cùng một quả cân ở tâm rồi lần lượt bốn góc — là phép kiểm nhanh nhất để xác nhận.
Cân trong nhà máy có phải kiểm định không?
Tuỳ mục đích. Cân dùng làm căn cứ mua bán hoặc thanh toán thuộc phương tiện đo nhóm 2 và phải kiểm định định kỳ. Ranh giới hay bị hiểu nhầm: một cân đặt ở khu nhập hàng để đối chiếu với phiếu giao của nhà cung cấp đang phục vụ mục đích mua bán, dù nó nằm trong khuôn viên nhà máy.
