Một đồng hồ dải 0–25 bar lắp trên đường khí nén làm việc ở 6 bar. Kim luôn nằm ở một phần tư đầu thang, chia vạch quá thưa để đọc chính xác, và sai số của đồng hồ tính theo toàn thang nên ở điểm làm việc nó lớn hơn nhiều so với con số ghi trên mặt.
Đặt điểm làm việc vào giữa dải
Quy tắc thực dụng: chọn dải sao cho áp suất làm việc bình thường nằm khoảng giữa thang đo, và áp suất lớn nhất có thể xảy ra không vượt quá khoảng ba phần tư thang.
Hai lý do. Thứ nhất, độ phân giải đọc được tốt nhất ở vùng giữa. Thứ hai, cấp chính xác của đồng hồ cơ được tính theo phần trăm toàn thang, không phải phần trăm giá trị đang đọc — nên dải càng rộng thì sai số tuyệt đối tại điểm làm việc càng lớn.
Đồng hồ dải 25 bar cấp 1,6 có sai số cho phép 0,4 bar ở mọi điểm. Ở điểm làm việc 6 bar, đó là hơn 6% giá trị đọc. Cùng cấp chính xác nhưng chọn dải 10 bar thì sai số còn 0,16 bar, tức khoảng 2,7%.
Cấp chính xác chọn theo việc, không theo giá
| Dùng cho | Cấp chính xác tham khảo |
|---|---|
| Quan sát chung, biết có áp hay không | Cấp thấp, loại phổ thông |
| Theo dõi quá trình sản xuất | Cấp trung bình |
| Điều khiển quá trình, làm căn cứ điều chỉnh | Cấp cao |
| Chuẩn để so sánh, hiệu chuẩn đồng hồ khác | Cấp cao nhất, có giấy hiệu chuẩn |
Mua cấp cao hơn mức cần không sai, nhưng nó chỉ có nghĩa khi đi kèm hiệu chuẩn định kỳ. Một đồng hồ cấp cao không hiệu chuẩn nhiều năm chỉ còn là một đồng hồ đắt tiền.
Ba phụ kiện quyết định tuổi thọ
Ống siphon — bắt buộc khi đo hơi nóng. Nó giữ một cột nước ngưng ngăn hơi nóng tiếp xúc trực tiếp với bộ phận đàn hồi bên trong. Không có nó, đồng hồ hỏng trong vài tuần.
Van chặn — cho phép tháo đồng hồ đi kiểm định mà không phải dừng cả hệ thống. Thiếu van chặn là lý do phổ biến khiến đồng hồ không bao giờ được kiểm định.
Bộ giảm chấn hoặc đồng hồ đổ dầu — khi môi chất có xung áp, ví dụ sau bơm piston hoặc trên đường thuỷ lực. Kim rung liên tục vừa không đọc được vừa làm mòn cơ cấu truyền động rất nhanh.
Lắp đặt
- Lắp ở vị trí đọc được từ chỗ người vận hành đứng, không phải chỗ nào tiện ren.
- Tránh nơi có rung mạnh; nếu buộc phải, dùng đồng hồ đổ dầu hoặc lắp trên giá riêng với ống mềm.
- Đánh dấu vạch áp suất làm việc bình thường lên mặt đồng hồ — người vận hành nhận ra bất thường bằng vị trí kim nhanh hơn bằng cách đọc số.
- Với thiết bị áp lực thuộc diện kiểm định, đồng hồ là bộ phận chỉ thị an toàn và phải nằm trong hồ sơ kiểm định của thiết bị đó.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không nên chọn đồng hồ dải rộng cho chắc?
Vì cấp chính xác của đồng hồ cơ tính theo phần trăm toàn thang chứ không theo giá trị đang đọc. Dải càng rộng thì sai số tuyệt đối càng lớn ở mọi điểm, nên tại điểm làm việc thấp, sai số so với giá trị đọc trở nên rất lớn. Ngoài ra chia vạch thưa hơn nên đọc cũng kém chính xác hơn.
Khi nào bắt buộc phải có ống siphon?
Khi đo hơi nóng. Ống siphon giữ một cột nước ngưng giữa môi chất và bộ phận đàn hồi trong đồng hồ, ngăn hơi nóng tiếp xúc trực tiếp. Không có nó, phần tử đo bị nung và mất tính đàn hồi, đồng hồ sai lệch rồi hỏng chỉ sau vài tuần vận hành.
Kim rung liên tục thì xử lý thế nào?
Nguyên nhân là xung áp của môi chất, thường gặp sau bơm piston hoặc trên đường thuỷ lực. Dùng đồng hồ đổ dầu hoặc lắp thêm bộ giảm chấn. Để nguyên thì vừa không đọc được số vừa làm mòn cơ cấu truyền động bên trong rất nhanh, và đồng hồ sẽ lệch chuẩn sớm hơn nhiều so với chu kỳ hiệu chuẩn dự kiến.
