Máy về tới xưởng, lắp xong, chạy thử vài chi tiết rồi ký nghiệm thu. Ba tháng sau phát hiện máy không đạt năng suất cam kết ở vật liệu thật — nhưng đã thanh toán hết và không còn đòn bẩy nào.
Hai lần kiểm, hai mục đích
FAT là kiểm tra tại xưởng nhà sản xuất, trước khi đóng gói. Mục đích là phát hiện lỗi khi việc sửa còn rẻ và nhanh — sửa một cụm ở xưởng chế tạo dễ hơn nhiều so với sửa nó sau khi đã vượt vài nghìn cây số.
SAT là kiểm tra tại nhà máy sau lắp đặt, với điện nước khí thật, vật liệu thật và người vận hành thật. Đây là lần duy nhất kiểm được những thứ phụ thuộc môi trường: nguồn điện, nền móng, khí nén, nhiệt độ xưởng.
FAT kiểm gì
- Kích thước tổng thể, khớp với mặt bằng đã duyệt.
- Đúng chủng loại thiết bị chính so với phạm vi cung cấp.
- Chạy không tải toàn bộ chu trình.
- Chạy có tải với vật liệu mẫu, đo năng suất và chất lượng.
- Thử toàn bộ chức năng an toàn: nút dừng, cửa che, liên động.
- Kiểm tài liệu: sơ đồ điện, danh mục thiết bị, hướng dẫn vận hành.
Mang vật liệu thật của mình sang FAT nếu được. Vật liệu mẫu của nhà sản xuất luôn là loại máy chạy tốt nhất.
SAT kiểm gì
| Hạng mục | Nội dung |
|---|---|
| Lắp đặt | Cân chỉnh, cố định nền, đấu nối điện nước khí đúng bản vẽ |
| An toàn | Thử lại toàn bộ nút dừng và liên động tại hiện trường |
| Năng suất | Chạy liên tục nhiều giờ với vật liệu thật, đo sản lượng và tỉ lệ lỗi |
| Tiêu hao | Điện, khí nén, nước ở chế độ sản xuất |
| Đào tạo | Vận hành, xử lý lỗi thường gặp, bảo trì cơ bản |
| Tài liệu | Chương trình PLC và HMI, tham số biến tần, danh mục phụ tùng |
Hạng mục cuối quyết định nhà máy có tự chủ được không. Không có bản sao chương trình PLC thì mọi thay đổi về sau đều phải qua nhà thầu.
Gắn thanh toán vào đâu
Cơ cấu thường dùng và có tác dụng: tạm ứng khi ký, một phần khi FAT đạt, một phần khi hàng tới, một phần khi SAT đạt, và giữ lại một phần tới hết bảo hành.
Phần giữ lại cuối cùng là đòn bẩy duy nhất còn hiệu lực khi vấn đề xuất hiện ở tháng thứ tư. Thanh toán hết ngay sau SAT là bỏ mất nó.
Câu hỏi thường gặp
FAT có bắt buộc không nếu máy không đắt?
Không bắt buộc, nhưng nên có với máy chế tạo theo đơn đặt hàng hoặc có tích hợp nhiều cụm. Sửa một lỗi tại xưởng chế tạo rẻ và nhanh hơn nhiều so với sửa sau khi máy đã vận chuyển và lắp đặt. Với máy tiêu chuẩn có sẵn thì FAT ít giá trị hơn và có thể thay bằng điều khoản SAT chặt.
Nên giữ lại bao nhiêu phần trăm tới hết bảo hành?
Tỉ lệ cụ thể tuỳ thương lượng, nhưng nguyên tắc là phải còn một phần đủ lớn để nhà cung cấp quan tâm khi có sự cố sau nghiệm thu. Thanh toán hết ngay sau SAT là bỏ mất đòn bẩy duy nhất còn hiệu lực vào tháng thứ tư, khi những vấn đề chỉ lộ ra sau thời gian chạy dài mới xuất hiện.
Tài liệu bàn giao tối thiểu gồm những gì?
Sơ đồ mạch điện và khí, danh mục thiết bị theo ký hiệu bản vẽ, bảng địa chỉ vào ra của PLC, tham số đã đặt cho biến tần và servo, danh mục phụ tùng khuyến nghị, và bản sao chương trình PLC cùng HMI. Thiếu mục cuối thì mọi thay đổi về sau đều phụ thuộc vào một nhà thầu duy nhất.
