Máy thuỷ lực yếu đi. Phản xạ thường gặp là tháo bơm. Trong phần lớn trường hợp, bơm không phải nguyên nhân và việc tháo nó vừa mất thời gian vừa đưa thêm bẩn vào hệ.
Thứ tự kiểm tra
Đi từ dễ tới khó, từ ngoài vào trong:
- Mức dầu và tình trạng dầu.
- Chênh áp qua lọc, nhiệt độ dầu.
- Áp suất đo tại các điểm khác nhau trong mạch.
- Van an toàn và các van điều chỉnh.
- Xy-lanh và cơ cấu chấp hành.
- Bơm — kiểm cuối cùng.
Nguyên tắc: đo áp suất trước khi tháo bất cứ thứ gì. Một đồng hồ áp lắp ở đúng chỗ trả lời được phần lớn câu hỏi mà không cần mở mạch.
Bảng tra
| Triệu chứng | Nguyên nhân thường gặp | Kiểm gì trước |
|---|---|---|
| Tiếng rít cao, thay đổi theo tải | Xâm thực do hút kém | Mức dầu, lọc hút, độ nhớt dầu |
| Tiếng gõ, rung mạch | Khí lẫn trong dầu | Rò rỉ ở đường hút, mức dầu thấp |
| Máy yếu, chậm dần | Rò rỉ trong tăng | Áp suất tại bơm và tại xy-lanh |
| Không lên áp | Van an toàn kẹt mở, bơm hỏng | Đo áp ngay sau bơm |
| Xy-lanh tụt khi giữ tải | Phớt piston, van giữ tải | Tụt đều hay tụt theo nhịp |
| Dầu nóng bất thường | Xả qua van an toàn, rò rỉ trong | Sờ hoặc đo nhiệt các đoạn ống |
Phân biệt xâm thực với khí lẫn
Hai hiện tượng gây tiếng ồn khác nhau và cách sửa khác nhau.
Xâm thực — áp suất tại cửa hút giảm tới mức tạo bọt trong chính dầu. Tiếng rít cao, thay đổi rõ theo tải. Nguyên nhân ở đường hút: lọc tắc, ống nhỏ, dầu quá đặc, mức dầu thấp.
Khí lẫn — không khí lọt vào từ bên ngoài. Tiếng gõ, mạch giật, dầu trong thùng có bọt trên bề mặt. Nguyên nhân là rò rỉ ở đường hút hoặc ống hồi xả trên mặt thoáng làm sục khí.
Phân biệt rò rỉ trong ở bơm và ở xy-lanh
Đo áp suất khi giữ tải tĩnh. Nếu áp giữ được nhưng xy-lanh vẫn tụt thì rò rỉ nằm ở phớt piston trong xy-lanh. Nếu áp cũng tụt theo thì vấn đề ở van hoặc ở bơm.
Trước khi kết luận thay bơm
Kiểm ba thứ: độ sạch dầu, nhiệt độ dầu, và chiều quay động cơ. Nhiễm bẩn là nguyên nhân gốc của phần lớn hỏng hóc bơm — thay bơm mới mà không xử lý dầu bẩn thì bơm mới hỏng theo đúng cách cũ, chỉ chậm hơn vài tháng.
Câu hỏi thường gặp
Phân biệt xâm thực với khí lẫn trong dầu thế nào?
Xâm thực cho tiếng rít cao thay đổi rõ theo tải, do áp suất tại cửa hút giảm tới mức tạo bọt trong chính dầu; nguyên nhân nằm ở đường hút như lọc tắc hay mức dầu thấp. Khí lẫn cho tiếng gõ và mạch giật, kèm bọt nổi trên mặt thùng dầu; nguyên nhân là không khí lọt vào từ chỗ rò trên đường hút.
Xy-lanh tụt tải là do phớt hay do van?
Đo áp suất khi giữ tải tĩnh để phân biệt. Nếu áp giữ được mà xy-lanh vẫn tụt thì rò rỉ nằm ở phớt piston bên trong xy-lanh. Nếu áp cũng tụt theo thì vấn đề ở van giữ tải hoặc ở bơm. Tụt đều thường là phớt, tụt theo nhịp thường là van bị kẹt do bẩn.
Nên kiểm gì trước khi quyết định thay bơm?
Độ sạch dầu, nhiệt độ dầu và chiều quay động cơ. Nhiễm bẩn là nguyên nhân gốc của phần lớn hỏng hóc bơm thuỷ lực, nên thay bơm mới mà không xử lý dầu bẩn chỉ làm bơm mới hỏng theo đúng cách cũ, chậm hơn vài tháng. Đo áp suất tại các điểm trong mạch trước khi tháo bất cứ thứ gì.
